Kişisel Verileri Hukuka Aykırı Olarak Ele Geçirme veya Yayma Suçu Nedir?
Kişisel verilerin hukuka aykırı olarak bir başkasına verilmesi, yayılması veya ele geçirilmesi Türk Ceza Kanunu kapsamında suç oluşturabilir. Kişisel veri, belirli veya belirlenebilir bir gerçek kişiye ilişkin bilgiyi ifade eder. Kişinin adı ve soyadı, telefon numarası, adresi, kimlik bilgileri, fotoğrafı ve somut olayın özelliklerine göre kişiyle ilişkilendirilebilen diğer bilgiler kişisel veri niteliği taşıyabilir.
Kişisel verilerin hukuka aykırı olarak ele geçirilmesi yalnızca bilgisayar sistemlerine izinsiz girilmesi şeklinde gerçekleşmez. Başkasına ait kişisel bilgilerin hukuka aykırı yöntemlerle temin edilmesi, kopyalanması veya elde bulundurulması da eylemin gerçekleşme biçimine göre ceza hukuku bakımından değerlendirilebilir. Verinin nasıl elde edildiği ve kişinin bu veriye erişme konusunda hukuki yetkisinin bulunup bulunmadığı önemlidir.
Bir kişiye ait telefon numarası, adres, kimlik bilgisi, fotoğraf veya başka bir kişisel verinin üçüncü kişilere gönderilmesi ya da internet ortamında yayımlanması da hukuka aykırı veri verme veya yayma kapsamında gündeme gelebilir. Bununla birlikte her veri paylaşımı otomatik olarak suç oluşturmaz. Verinin niteliği, paylaşımın hukuki dayanağı, ilgili kişinin rızası ve verinin hangi amaçla kimlerle paylaşıldığı birlikte değerlendirilmelidir.
Kişisel verilerin sosyal medya, mesajlaşma uygulamaları veya internet siteleri üzerinden paylaşılması uygulamada sık karşılaşılan durumlardandır. Özellikle bir kişinin telefon numarasının, adresinin, kimlik bilgilerinin veya başka kişisel bilgilerinin hedef gösterme, küçük düşürme ya da zarar verme amacıyla yayımlanması farklı hukuki sonuçlara yol açabilir. Paylaşımın herkese açık yapılması kadar belirli kişilere gönderilmesinin de somut olay bakımından değerlendirilmesi gerekebilir.
Özel mesajların veya yazışmalara ait ekran görüntülerinin paylaşılması halinde kişisel verilerin hukuka aykırı verilmesi veya yayılması yanında özel hayatın gizliliğine ilişkin suçların da gündeme gelmesi mümkündür. Mesajın içeriğinde telefon numarası, adres, sağlık bilgisi, fotoğraf veya kişiyi belirlenebilir kılan başka bilgilerin bulunması hukuki değerlendirmeyi etkileyebilir. Bununla birlikte bir konuşmanın tarafı olmak, konuşmada yer alan diğer kişiye ait her türlü kişisel veriyi sınırsız biçimde yayımlama hakkı vermez.
Kişisel verilerin korunması ile özel hayatın gizliliğinin korunması birbirleriyle ilişkili olmakla birlikte ceza hukuku bakımından aynı suç değildir. Bir eylemin özel hayatın gizliliğini ihlal mi, kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme mi oluşturduğu, bazı durumlarda ise birden fazla suçun gündeme gelip gelmeyeceği somut olayın özelliklerine göre belirlenmelidir.
Kişisel verilerin hukuka aykırı şekilde ele geçirildiği veya yayıldığı iddialarında ekran görüntüleri, internet adresleri, kullanıcı hesapları, mesaj kayıtları, paylaşım tarihleri ve verinin kimlere gönderildiğini gösteren dijital kayıtlar önem taşıyabilir. İnternet ortamındaki içeriklerin sonradan silinebileceği dikkate alınarak delillerin hukuka uygun şekilde korunması önemlidir. İçeriğin internette yayımlanması halinde ceza soruşturmasının yanında içeriğin kaldırılması ve kişilik haklarının korunmasına ilişkin başka hukuki yollar da gündeme gelebilir.
Kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme, yayma veya ele geçirme suçlamasıyla karşılaşan kişi bakımından ise söz konusu bilginin kişisel veri niteliğinde olup olmadığı, verinin nasıl elde edildiği, paylaşım konusunda hukuki bir yetki veya rıza bulunup bulunmadığı ve verinin hangi amaçla kullanıldığı incelenmelidir. Ceza sorumluluğu belirlenirken yalnızca verinin başka bir kişinin eline geçmiş olması değil, suçun kanuni unsurlarının somut olayda gerçekleşip gerçekleşmediği değerlendirilmelidir.