Aşkın Haciz Nedir? Borçtan Fazla Mal Haczedilebilir mi?

Cebri icranın amacı alacaklının alacağına kavuşmasıdır; borçlunun bütün malvarlığını gereksiz yere kilitlemek değildir. Borcu, faiz ve takip giderlerini karşılamaya yetecek miktarın açıkça üzerinde malvarlığına haciz konulması “aşkın haciz” tartışmasını doğurabilir.

Birden fazla malın haczedilmiş olması tek başına aşkın haciz bulunduğunu göstermez. Malların gerçek satış değeri, üzerlerindeki rehin ve önceki hacizler, satış kabiliyeti ve dosya borcu birlikte değerlendirilir. Piyasa değeri yüksek görünen bir malın cebri satışta aynı bedeli getirmemesi mümkündür.

Borçlu, haczin ölçüsüz olduğunu düşünüyorsa icra müdürlüğündeki haciz işleminin hukuka uygunluğunu şikâyet yoluyla tartışabilir. Hangi haczin kaldırılmasının istendiği ve kalan malların borcu karşılamaya yeterli olup olmadığı somutlaştırılmalıdır.

Aşkın haciz yasağı, alacaklının tahsil hakkı ile borçlunun mülkiyet hakkı arasında denge kurar. Bu nedenle değerlendirme “borç 100, mallar 200” şeklinde basit bir matematikten ibaret değildir; malların cebri icra içindeki gerçek ekonomik karşılığı esas alınır.