Hacizde Tertip Nedir? Önce Hangi Mallar Haczedilir?

Hacizde tertip, borcun tahsili için hangi malvarlığı unsurlarına hangi sırayla yönelineceği konusunda alacaklı ile borçlunun menfaatlerini dengeleyen ilkedir. Amaç, alacaklının tahsilini gereksiz yere güçleştirmeden borçlunun da aşırı zarara uğramasını önlemektir.

Uygulamada öncelikle satışı ve paraya çevrilmesi daha kolay, taraflara daha az külfet doğuracak mal ve haklara yönelmek önem taşır. Çekişmeli veya paraya çevrilmesi güç malların haczi, daha kolay tahsil imkânı varken gereksiz sonuçlar yaratabilir.

Bununla birlikte haciz sırası katı ve her dosyada değişmez bir liste değildir. Borcun miktarı, mevcut malvarlığı, malların değeri, rehinler ve alacaklının tahsil ihtimali birlikte değerlendirilir. Borçlunun gösterdiği malın borcu karşılamaya yeterli ve hacze elverişli olması da dikkate alınabilir.

Hacizde tertip ilkesi, “alacaklı istediği her şeyi aynı anda haczettirir” anlayışına sınır getirir. İcra müdürlüğünün haciz kararları ölçülülük ve tahsil kabiliyeti açısından denetlenebilir; uyuşmazlık hâlinde şikâyet yolu gündeme gelebilir.