Anlaşmalı boşanma, eşlerin boşanmanın kendisi ve boşanmanın mali ve kişisel sonuçları konusunda uzlaşmaları halinde başvurabilecekleri bir boşanma yoludur. Türk Medeni Kanunu uyarınca evliliğin en az bir yıl sürmüş olması temel şartlardan biridir. Eşlerin birlikte başvurması veya bir eşin açtığı davayı diğer eşin kabul etmesi mümkündür.

Anlaşmalı boşanmada yalnızca “boşanmayı kabul ediyoruz” demek yeterli değildir. Eşlerin nafaka, maddi ve manevi tazminat, velayet, çocukla kişisel ilişki, çocuk için iştirak nafakası ve varsa diğer mali sonuçlar konusunda iradelerini açık biçimde ortaya koymaları gerekir. Uygulamada bu hususlar anlaşmalı boşanma protokolünde düzenlenir. Mal rejiminin tasfiyesi ve ziynet alacakları gibi konuların protokolde nasıl ele alındığı da ileride yeni uyuşmazlıklar çıkmaması bakımından önemlidir.

Hakim, tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmelidir. Çocukların bulunduğu durumlarda tarafların anlaşması hakimi mutlak biçimde bağlamaz; çocuğun üstün yararı gözetilir. Hakim gerekli gördüğü değişiklikleri tarafların kabulüne sunabilir.

Anlaşmalı boşanmanın ne kadar süreceği mahkemenin iş yoğunluğuna, dilekçe ve protokolün eksiksiz hazırlanmasına, duruşma gününe ve kararın kesinleşme sürecine göre değişir. Bu nedenle internette yer alan “tek günde boşanma” gibi ifadeler her dosya için geçerli bir süre olarak kabul edilmemelidir.

Sürecin hızlı olması, protokolün önemsiz olduğu anlamına gelmez. Aksine anlaşmalı boşanmanın en kritik belgesi çoğu zaman protokoldür. Tarafların bugün üzerinde anlaştığı hükümlerin gelecekte yaratabileceği sonuçlar düşünülerek açık, uygulanabilir ve tereddüde yer bırakmayacak bir düzenleme yapılması gerekir.